Jak dołączyć małoletnie dziecko do wniosku polskiego rodzica o obywatelstwo fińskie?

Jeśli jako obywatel Polski składasz w Finlandii wniosek o obywatelstwo fińskie (kansalaisuushakemus), możesz dodać do niego swoje dziecko jako współwnioskodawcę (kanssahakija). Dziecko musi mieć mniej niż 18 lat, a ty musisz być jego rodzicem lub opiekunem i mieć nad nim opiekę (huolto). Za wniosek dziecka-współwnioskodawcy nie płacisz, ale dziecko musi spełnić warunki dla swojego wieku i razem z tobą stawić się w punkcie obsługi Urzędu Imigracyjnego (Maahanmuuttovirasto, Migri).

Poradnik jest dla rodziców mieszkających w Finlandii, którzy składają wniosek o obywatelstwo dla siebie. Sprawę w całym kraju prowadzi Migri. Nie dotyczy rejestracji narodzin dziecka ani wniosku, który dziecko składa bez rodzica.

Kiedy dziecko może być współwnioskodawcą?

Według Migri dziecko może dostać obywatelstwo fińskie razem z tobą, jeśli:

• ma mniej niż 18 lat (ustawa o obywatelstwie, § 2, uznaje za dziecko osobę poniżej 18 lat; Migri na swojej stronie mówi o osobie niezamężnej poniżej 18 lat),
• spełnia warunki uzyskania obywatelstwa przewidziane dla dziecka (niżej),
• jesteś jego rodzicem lub opiekunem i masz nad nim opiekę.

Przy wniosku o obywatelstwo dziecko-współwnioskodawca też musi mieszkać w Finlandii. Migri zaznacza, że małoletnie dziecko cudzoziemca zwykle może zostać obywatelem Finlandii tylko jako współwnioskodawca we wniosku rodzica lub opiekuna. Bez rodzica dziecko może się ubiegać o obywatelstwo jedynie z ważnego powodu związanego z jego dobrem.

Jeśli dziecko urodzi się w czasie, gdy twój wniosek czeka na decyzję, możesz je dodać jako współwnioskodawcę, wypełniając dla niego formularz załącznikowy.

Jakie warunki musi spełnić dziecko?

Ogólne warunki naturalizacji z ustawy o obywatelstwie (kansalaisuuslaki, 359/2003, § 13) obejmują m.in. ukończone 18 lat, 8 lat zamieszkania w Finlandii i znajomość fińskiego lub szwedzkiego. Dla współwnioskodawcy ustawa (§ 23) przewiduje wyjątki zależne od wieku. Warunek dochodowy (toimeentuloedellytys) nie dotyczy osób poniżej 18 lat (§ 17 a).

Dla każdego dziecka tożsamość musi być wiarygodnie ustalona: dokumentami, np. paszportem, albo innymi wiarygodnymi informacjami co najmniej o imieniu i nazwisku, dacie urodzenia, obywatelstwie i więzach rodzinnych.

Dziecko do 14 lat. Według ustawy dziecko poniżej 15 lat może dostać obywatelstwo bez warunku okresu zamieszkania i bez warunku językowego, jeśli w chwili rozpatrywania wniosku jego rzeczywiste miejsce zamieszkania i dom są w Finlandii. Migri dodaje, że w chwili decyzji dziecko musi mieszkać w Finlandii legalnie, czyli mieć ważne zezwolenie na pobyt albo inne prawo pobytu.

Dziecko 15–17 lat. Ustawa zwalnia je tylko z ogólnego okresu zamieszkania: wystarczy, że w chwili rozpatrywania wniosku mieszka w Finlandii i mieszkało tu przez ostatnie 5 lat. Migri podaje ten wymóg dla wniosków składanych od 1 października 2024 r., a dla dziecka z obywatelstwem jednego z krajów nordyckich — 2 lata. Migri wymaga też, żeby dziecko nie popełniło przestępstw. Dziecko musi znać fiński lub szwedzki; ustawa (§ 13) dopuszcza zamiast nich znajomość fińskiego lub fińsko-szwedzkiego języka migowego na odpowiednim poziomie. Według Migri wystarczy np. certyfikat YKI z fińskiego lub szwedzkiego na poziomie co najmniej 3 (podtesty zaliczone na ocenę 3 lub 4 w jednej z kombinacji: mówienie i pisanie, rozumienie ze słuchu i pisanie albo rozumienie tekstu i mówienie) albo świadectwo ukończenia fińskiej szkoły podstawowej z zaliczonym fińskim lub szwedzkim jako językiem ojczystym lub drugim, a jeśli dziecko nadal chodzi do szkoły podstawowej — ostatnie świadectwo okresowe lub semestralne z oceną pozytywną z fińskiego albo szwedzkiego jako języka ojczystego lub drugiego. Więcej o dokumentach językowych: jak udokumentować znajomość fińskiego albo szwedzkiego przy wniosku o obywatelstwo.

Czyja zgoda jest potrzebna?

Ustawa o obywatelstwie (§ 5) wymaga wysłuchania dziecka i drugiego opiekuna:

• dziecko, które ukończyło 12 lat, trzeba wysłuchać w sprawie wniosku, który go dotyczy;
• dziecko, które ukończyło 15 lat, nie dostanie obywatelstwa, jeśli zgłosi sprzeciw;
• drugiego opiekuna (tego, który nie składa wniosku) też trzeba wysłuchać, chyba że jego miejsce pobytu jest nieznane i nie da się go ustalić; jeśli zgłosi sprzeciw, dziecko nie dostanie obywatelstwa.

Mimo sprzeciwu dziecka albo drugiego opiekuna wniosek można przyjąć, jeśli uzna się to za zgodne z dobrem dziecka. Żeby to ocenić, urząd prosi o opinię organ odpowiedzialny za opiekę społeczną, chyba że jest ona oczywiście zbędna.

W praktyce Migri prosi o podpisy na formularzach:

• dziecko 12–14 lat podpisuje część „wysłuchanie dziecka” (lapsen kuuleminen),
• dziecko 15–17 lat podpisuje część „zgoda dziecka” (lapsen suostumus),
• drugi rodzic lub opiekun podpisuje część „zgoda drugiego opiekuna” (toisen huoltajan suostumus). Jeśli jesteś jedynym opiekunem dziecka, tej części nie wypełniasz.

Jak dodać dziecko do wniosku?

Wniosek online w Enter Finland

1. Na swoim koncie w usłudze Enter Finland wypełnij osobny wniosek dla dziecka.
2. Dołącz do niego formularz odpowiedni dla wieku dziecka: KAN_LAPSK dla dziecka 12–14 lat albo KAN_LAPSS dla dziecka 15–17 lat. Dziecko podpisuje formularz.
3. Jeśli dziecko ma drugiego rodzica lub opiekuna, dołącz formularz KAN_HUOLTS z jego podpisem.

Wniosek papierowy

Przed wizytą w punkcie obsługi wypełnij dla każdego dziecka formularz załącznikowy dziecka-współwnioskodawcy (Lapsen (kanssahakija) liitelomake, KAN_LIITELOMAKE). W tym samym formularzu dziecko 12–14 lub 15–17 lat podpisuje swoją część, a drugi opiekun — część ze swoją zgodą. Formularz pyta m.in. o obywatelstwa i dokumenty tożsamości dziecka, adres, szkołę oraz dane drugiego opiekuna. Dla dziecka 15–17 lat są też pytania o zamieszkanie w Finlandii, wyjazdy z ostatnich 5 lat, znajomość języka i ewentualne przestępstwa.

Formularze wniosku o obywatelstwo (KAN_1) są dostępne tylko po fińsku i szwedzku.

Jakie dokumenty przygotować?

Formularz KAN_LIITELOMAKE wymienia:

• oryginał ważnego paszportu dziecka i wszystkie inne jego dokumenty tożsamości — pokazujesz je w punkcie obsługi;
• kolorowe kopie strony paszportu z danymi osobowymi i wszystkich stron z adnotacjami oraz podobne kopie innych dokumentów tożsamości;
• dla dziecka 15–17 lat: dokument potwierdzający znajomość języka albo zaświadczenie lekarskie lub inne wyjaśnienie, jeśli prosisz o wyjątek od wymogu językowego;
• dla dziecka 15–17 lat, które wyjeżdżało z Finlandii więcej niż 5 razy: formularz wyjazdów KAN_MATKAT.

Migri kontaktuje się po fińsku, szwedzku i angielsku. Dokument w innym języku niż fiński, szwedzki lub angielski, np. polskim, musi przetłumaczyć tłumacz upoważniony w Finlandii (rejestr prowadzi Fińska Krajowa Agencja Edukacji) albo tłumacz uznany za urzędowego w innym państwie UE; tłumaczenie wykonane przez innego tłumacza wymaga legalizacji. Za tłumaczenia płacisz sam. Same dokumenty trzeba legalizować tylko wtedy, gdy dotyczą więzów rodzinnych (np. akt urodzenia), zostały wydane w kraju spoza UE i krajów nordyckich, a formularz wniosku wymaga legalizacji danego załącznika — dokumentów wydanych w Polsce to nie dotyczy. Unijny akt urodzenia nie wymaga tłumaczenia, jeśli dołączysz do niego wielojęzyczny formularz standardowy wydany przez urząd (rozporządzenie UE 2016/1191). Do punktu obsługi zabierz oryginały i kopie załączanych dokumentów; urząd może poprosić o inne dokumenty.

Wizyta w punkcie obsługi i opłata

Jeśli składasz wniosek także za dziecko, ty i dziecko musicie osobiście potwierdzić tożsamość w punkcie obsługi Migri (palvelupiste). Możliwość załatwienia sprawy bez wizyty, po zalogowaniu się do Enter Finland silną identyfikacją elektroniczną, dotyczy tylko wniosku składanego wyłącznie za siebie. Termin wizyty zarezerwujesz w systemie rezerwacji Migri.

Wniosek dziecka, które ubiega się o obywatelstwo razem z rodzicem, jest bez opłaty. Według cennika Migri na 2026 r. twój własny wniosek o obywatelstwo kosztuje 550 EUR przy wniosku elektronicznym i 650 EUR przy papierowym. Przy wniosku online opłatę uiszczasz w Enter Finland przy wysyłaniu wniosku, przy papierowym — podczas wizyty w punkcie obsługi.

Co dalej po złożeniu wniosku?

• Sprawdzaj konto w Enter Finland: tam Migri informuje o prośbach o uzupełnienie. Przy wniosku online powiadomienia przychodzą też e-mailem i SMS-em, przy papierowym — e-mailem.
• Jeśli zmienią się dane kontaktowe dziecka, od razu powiadom Migri i Agencję Usług Cyfrowych i Danych Ludnościowych (Digi- ja väestötietovirasto, DVV).

Najważniejsze w skrócie

• Kto: dziecko poniżej 18 lat, nad którym masz opiekę i które mieszka w Finlandii.
• Warunki: do 14 lat — legalny pobyt w Finlandii w chwili decyzji; 15–17 lat — 5 lat zamieszkania, znajomość fińskiego lub szwedzkiego i brak przestępstw.
• Zgody: podpis dziecka od 12 lat, zgoda drugiego opiekuna.
• Formularze: online — KAN_LAPSK lub KAN_LAPSS i KAN_HUOLTS; papier — KAN_LIITELOMAKE.
• Wizyta: ty i dziecko w punkcie obsługi Migri.
• Opłata: wniosek dziecka-współwnioskodawcy bez opłaty.

Poradnik opiera się na stronach i formularzach Urzędu Imigracyjnego Migri, ustawie o obywatelstwie w serwisie Finlex oraz stronie InfoFinland.