# Jak wystąpić o sądowy podział majątku małżonków w Finlandii, gdy nie mogą uzgodnić podziału mieszkania?

- Adres: https://popolsku.fi/baza-wiedzy/wystapic-o-sadowy-podzial-majatku-malzonkow-w-finlandii-gdy-nie-moga-uzgodnic-podzialu/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Finlandia
- Dział: Rodzina i dzieci › Rozstanie i podział majątku rodziny
- Stan informacji na dzień: 21.10.2026
- Zweryfikowano: 22.10.2026
- Ostatnia zmiana: 22.10.2026
- Źródła:
  - [Finlex — ustawa o małżeństwie 234/1929 (avioliittolaki), część IV: § 85, § 88, § 98–100, § 103, § 103 b–103 d, § 106](https://opendata.finlex.fi/finlex/avoindata/v1/akn/fi/act/statute-consolidated/1929/234/fin@latest)
  - [Finlex — ustawa o spadkach 40/1965 (perintökaari), rozdział 23 § 3–10: pesänjakaja, przebieg podziału, dokument i zaskarżenie](https://opendata.finlex.fi/finlex/avoindata/v1/akn/fi/act/statute-consolidated/1965/40/fin@latest)
  - [Oikeus.fi — rozwód: porozumienie o podziale majątku i wniosek o pesänjakaja](https://www.oikeus.fi/en/themes/family-matters/divorce/)
  - [Oikeus.fi — przebieg sprawy wnioskowej w sądzie rejonowym](https://www.oikeus.fi/en/themes/civil-cases-and-petitionary-matters/processing-of-a-petitionary-matter/)
  - [InfoFinland — podział majątku przy rozwodzie: kredyt, mieszkanie i zestawienie majątku](https://infofinland.fi/en/family/divorce/property-in-a-divorce)
  - [Sądy fińskie — rozwód: sprawy zgłaszane z wnioskiem, podział majątku i pesänjakaja](https://www.tuomioistuimet.fi/en/matters/family-and-petitionary-matters/divorce/)
  - [Sądy fińskie — wyznaczenie pesänjakaja: kto składa wniosek, bezstronność i wynagrodzenie](https://www.tuomioistuimet.fi/en/matters/family-and-petitionary-matters/inheritance/)
  - [Sądy fińskie — e-usługa OmaTuomioistuin, w tym sprawy o wyznaczenie pesänjakaja](https://www.tuomioistuimet.fi/en/customer-service/services/omatuomioistuin-e-service/)
- Cytowanie: „Jak wystąpić o sądowy podział majątku małżonków w Finlandii, gdy nie mogą uzgodnić podziału mieszkania?”, PoPolsku.fi, stan informacji na dzień 21.10.2026, https://popolsku.fi/baza-wiedzy/wystapic-o-sadowy-podzial-majatku-malzonkow-w-finlandii-gdy-nie-moga-uzgodnic-podzialu/

---

Jeśli rozwodzisz się w Finlandii albo jesteś już po rozwodzie i nie możecie uzgodnić, kto zatrzyma mieszkanie i jak podzielić resztę majątku, każde z was może złożyć w sądzie rejonowym (*käräjäoikeus*) wniosek o wyznaczenie osoby, która przeprowadzi podział majątku (*pesänjakaja*). Wniosek można złożyć, gdy tylko sprawa rozwodowa jest w toku: nie trzeba czekać do końca sześciomiesięcznego okresu namysłu ani na ostateczny rozwód. Pesänjakaja najpierw próbuje doprowadzić was do porozumienia, a jeśli to się nie uda, sam przeprowadza podział.

Poradnik jest dla Polaków mieszkających w Finlandii (cały kraj), którzy rozstają się z małżonkiem i spierają się o mieszkanie, kredyt albo inny wspólny majątek. Opisuje zasady fińskiej ustawy o małżeństwie (*avioliittolaki*). Samo wszczęcie rozwodu opisują poradniki [Jak wnieść do fińskiego sądu pierwszy wniosek o rozwód, gdy małżonek nie wyraża zgody?](https://popolsku.fi/baza-wiedzy/wniesc-do-finskiego-sadu-pierwszy-wniosek-o-rozwod-gdy-malzonek-nie-wyraza-zgody/) oraz [Jak po upływie okresu namysłu złożyć drugi wniosek potrzebny do uzyskania rozwodu w Finlandii?](https://popolsku.fi/baza-wiedzy/po-uplywie-okresu-namyslu-zlozyc-drugi-wniosek-potrzebny-do-uzyskania-rozwodu-w-finlandii/)

## Czym jest podział majątku małżonków (ositus)?

Gdy sprawa o rozwód jest w toku albo małżeństwo już ustało, podział majątku (*omaisuuden ositus*) trzeba przeprowadzić, jeśli zażąda tego jedno z małżonków (§ 85 ustawy o małżeństwie). Jeśli żadne z was nie ma prawa do udziału w majątku drugiego (*avio-oikeus*), na przykład z powodu intercyzy, zamiast podziału przeprowadza się tylko rozdzielenie majątku (*erottelu*).

Zasady podziału w skrócie:

- **Co do zasady po połowie.** Od majątku każdego z małżonków objętego prawem do udziału odejmuje się jego długi na zasadach z § 99, a każda strona dostaje połowę tego, co zostaje (§ 99–100). Według InfoFinland przy rozwodzie majątek dzieli się zwykle po równo, a tylko wyjątkowo inaczej.
- **Korekta niesłusznego wyniku** (*osituksen sovittelu*). Podział można skorygować (*ositusta voidaan sovitella*), jeśli inaczej prowadziłby do niesłusznego wyniku albo do tego, że jedno z małżonków uzyskałoby bez podstaw korzyść majątkową. Przy ocenie korekty bierze się pod uwagę zwłaszcza czas trwania małżeństwa, wkład każdego z małżonków we wspólne gospodarstwo i w gromadzenie oraz utrzymanie majątku (§ 103 b). Żądanie korekty można zgłosić w podziale albo po nim.
- **Intercyza** (umowa majątkowa małżeńska) wpływa na to, jak dzieli się majątek — zwraca na to uwagę InfoFinland.

## Najpierw spróbujcie się porozumieć

Małżonkowie mogą podzielić majątek sami, gdy sprawa rozwodowa jest w toku. Według oikeus.fi wystarczy dokument podziału z datą, podpisany przez was i poświadczony przez dwóch świadków, którzy nie są wyłączeni od tej roli (*esteetön*; rozdz. 23 § 9 ustawy o spadkach).

Gdy dzielicie majątek sami, ustawa o małżeństwie (§ 103) stanowi, że strona, która musi przekazać drugiej majątek, sama decyduje, co przekaże, a zamiast składnika, który chce zatrzymać, może zapłacić pieniądze według wartości ustalonej w podziale.

Przy mieszkaniu i kredycie InfoFinland radzi uzgodnić:

- jak podzielicie kredyt hipoteczny,
- które z was może na razie mieszkać w mieszkaniu rodzinnym.

Jeśli macie **wspólny dług**, za który odpowiadacie oboje, każde z was może w podziale żądać, aby przed podziałem druga strona spłaciła swoją część albo dała zabezpieczenie jej spłaty (§ 88).

Strona sądów fińskich (tuomioistuimet.fi) radzi już na etapie ustalania stosunków majątkowych skorzystać z pomocy adwokata, publicznego biura pomocy prawnej albo innego doświadczonego prawnika i sprawdzić, czy koszty pokryje ubezpieczenie ochrony prawnej (w ramach ubezpieczenia domowego) albo publiczna pomoc prawna. Jak o nią wystąpić, opisuje poradnik [Jak uzyskać pierwszą publiczną pomoc prawną (oikeusapu)?](https://popolsku.fi/baza-wiedzy/pierwsza-publiczna-pomoc-prawna/)

## Kto mieszka w mieszkaniu do czasu podziału?

Według strony sądów fińskich razem z wnioskiem o rozwód można zażądać w sądzie rejonowym m.in. rozstrzygnięcia o zakończeniu wspólnego zamieszkiwania, które określa, które z małżonków może dalej mieszkać we wspólnym domu. Tę sprawę, podobnie jak wyznaczenie pesänjakaja, sąd może też rozpoznać osobno.

## Jak złożyć wniosek o wyznaczenie pesänjakaja?

1. **Ustal, kogo zaproponujesz.** Pesänjakaja to zwykle adwokat. Nikogo nie można wyznaczyć bez jego zgody (rozdz. 23 § 6 ustawy o spadkach, *perintökaari*, którą stosuje się do podziału majątku małżonków na podstawie § 98 ustawy o małżeństwie). Według strony sądów o sprawach spadkowych pesänjakaja musi być bezstronny wobec wszystkich stron, a zwykle zostaje nim osoba zaproponowana przez wnioskodawcę.
2. **Złóż wniosek w sądzie rejonowym.** Według strony sądów wniosek może złożyć każde z małżonków i nie trzeba go uzasadniać. Możesz zgłosić go razem z wnioskiem o rozwód albo osobno.
3. **Wybierz drogę złożenia.** E-usługa sądów **OmaTuomioistuin** pozwala prowadzić m.in. sprawy o wyznaczenie pesänjakaja; na razie tylko we własnym imieniu. Na formularzu wszczęcia wybierasz rodzaj sprawy.
4. **Poczekaj na stanowisko drugiej strony.** Przed wyznaczeniem pesänjakaja sąd daje stronom możliwość wypowiedzenia się (rozdz. 23 § 6 ustawy o spadkach). Według oikeus.fi sprawa wnioskowa (*hakemusasia*) może zostać rozstrzygnięta na piśmie, jeśli inne strony nie sprzeciwiają się wnioskowi; rozprawa odbywa się m.in. wtedy, gdy strony się nie zgadzają albo któraś z nich jej zażąda.

> Uwaga: złożenie w sądzie wniosku o pesänjakaja ma znaczenie dla terminu. Prawo do udziału w majątku drugiego małżonka (*avio-oikeus*) przedawnia się po 10 latach od wydania prawomocnego orzeczenia o rozwodzie, a wniosek o pesänjakaja przerywa ten bieg (§ 103 c). Małżonkowie mogą uzgodnić dłuższy termin pisemną umową, która zaczyna obowiązywać po zarejestrowaniu w urzędzie DVV (*Digi- ja väestötietovirasto*) albo w Urzędzie Państwowym Wysp Alandzkich (§ 103 d).

## Jak pesänjakaja przeprowadza podział?

- **Wyznacza termin i miejsce** podziału i wzywa strony w sposób, który da się udowodnić. Jeśli obie strony się stawią, próbuje doprowadzić do porozumienia; jeśli się uda, dzieli majątek zgodnie z nim (rozdz. 23 § 7 ustawy o spadkach).
- **Bez porozumienia dzieli sam.** Każda strona dostaje część z każdego rodzaju majątku, ale składnik, którego nie da się sensownie podzielić, w miarę możliwości trafia w całości do jednej części (rozdz. 23 § 8).
- **Sprzedaż jako ostateczność.** Jeśli podziału nie da się przeprowadzić inaczej, sąd na wniosek pesänjakaja może nakazać, aby sprzedał on określony składnik majątku, a w razie potrzeby cały majątek (rozdz. 23 § 8).
- **Dokument podziału.** Pesänjakaja sporządza i podpisuje dokument podziału (*jakokirja*; w ustawie o małżeństwie *osituskirja*) i bez zwłoki przekazuje jego egzemplarz każdej stronie (rozdz. 23 § 9).
- **Wynagrodzenie.** Pesänjakaja ma prawo do rozsądnego wynagrodzenia, ustalanego z uwzględnieniem rodzaju i rozmiaru majątku oraz wykonanej pracy, a także do zwrotu kosztów (rozdz. 23 § 4); według strony sądów płacą je małżonkowie.

## Co zrobić, jeśli nie zgadzasz się z podziałem?

Podział przeprowadzony przez pesänjakaja możesz zaskarżyć, wnosząc do sądu rejonowego pozew przeciwko drugiej stronie w ciągu **6 miesięcy od przeprowadzenia podziału** (rozdz. 23 § 10 ustawy o spadkach w związku z § 106 ustawy o małżeństwie). W tym trybie zgłasza się też żądanie korekty niesłusznego podziału po jego przeprowadzeniu (§ 103 b).

## Małżeństwo z elementem międzynarodowym

Jeśli ty albo twój małżonek macie międzynarodowe tło, część kwestii może podlegać prawu innego państwa. InfoFinland i strona sądów fińskich radzą wtedy skontaktować się z prawnikiem znającym międzynarodowe prawo rodzinne.

## Co zrobić teraz?

1. Spiszcie majątek i długi każdego z was, w tym mieszkanie i kredyt — według InfoFinland takie zestawienie trzeba przedstawić na początku podziału.
2. Spróbujcie porozumienia i spiszcie je w dokumencie z datą, podpisami i dwoma świadkami.
3. Jeśli porozumienie jest niemożliwe, ustal kandydata na pesänjakaja i jego zgodę.
4. Złóż wniosek o wyznaczenie pesänjakaja w sądzie rejonowym — razem z wnioskiem o rozwód albo osobno, np. w e-usłudze OmaTuomioistuin.
5. Po podziale sprawdź dokument podziału; jeśli się z nim nie zgadzasz, pamiętaj o 6 miesiącach na pozew.

Poradnik opiera się na ustawie o małżeństwie i ustawie o spadkach w serwisie Finlex oraz na stronach oikeus.fi, InfoFinland i sądów fińskich.