# Jak przygotować pierwszy wniosek do Kela o podstawową pomoc na utrzymanie (toimeentulotuki / utkomststöd)?

- Adres: https://popolsku.fi/baza-wiedzy/pierwszy-wniosek-pomoc-na-utrzymanie/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Finlandia
- Dział: Zasiłki i pomoc społeczna › Pomoc społeczna Kela i obszaru dobrostanu
- Stan informacji na dzień: 20.10.2026
- Zweryfikowano: 20.10.2026
- Ostatnia zmiana: 20.10.2026
- Źródła:
  - [Kela — wniosek o podstawową pomoc na utrzymanie](https://www.kela.fi/social-assistance-how-to-apply)
  - [Kela — wyciągi z kont przy pierwszym wniosku](https://www.kela.fi/social-assistance-bank-statements)
  - [Kela — świadczenia, o które trzeba wystąpić najpierw](https://www.kela.fi/social-assistance-primary-benefits)
  - [Kela — rodzina i warunki uzyskania pomocy](https://www.kela.fi/social-assistance-can-you-get-it)
  - [Kela — obowiązki, wyjątki i obniżenie podstawowej kwoty](https://www.kela.fi/social-assistance-basic-amount)
  - [Miasto Helsinki — obowiązki po zmianach z lutego 2026 roku](https://www.hel.fi/en/news/going-forward-recipients-of-social-assistance-who-are-of-working-age-and-able-to-work-will-have-to)
  - [Kela — formularz pierwszego wniosku TO 1e](https://www.kela.fi/benefit-forms/TO1e.pdf)
  - [Kela — rachunki i potwierdzenia wydatków](https://www.kela.fi/social-assistance-bills)
  - [Kela — pozostałe dokumenty do wniosku](https://www.kela.fi/social-assistance-supporting-documents)
  - [Kela — czas rozpatrywania i pilna sytuacja](https://www.kela.fi/social-assistance-processing-times)
  - [Kela — decyzja i wypłata pomocy](https://www.kela.fi/social-assistance-decision-and-payment)
  - [Kela — anglojęzyczna pomoc telefoniczna](https://www.kela.fi/call-kela)
- Cytowanie: „Jak przygotować pierwszy wniosek do Kela o podstawową pomoc na utrzymanie (toimeentulotuki / utkomststöd)?”, PoPolsku.fi, stan informacji na dzień 20.10.2026, https://popolsku.fi/baza-wiedzy/pierwszy-wniosek-pomoc-na-utrzymanie/

---

Przy pierwszym wniosku o podstawową pomoc na utrzymanie (**toimeentulotuki**, szw. **utkomststöd**) przygotuj dane rodziny, dochodów i majątku, pełne wyciągi z kont oraz dokumenty koniecznych wydatków. Wniosek rozpatruje fińska instytucja zabezpieczenia społecznego **Kela**. Najpierw wystąp o inne świadczenia, które mogą ci przysługiwać.

Poradnik dotyczy Finlandii kontynentalnej. Sam przyjazd z Polski nie daje automatycznego prawa do tej pomocy: Kela ocenia sytuację finansową oraz, w razie potrzeby, stały lub czasowy charakter pobytu.

## Kogo wpisać jako rodzinę?

Toimeentulotuki jest świadczeniem dla rodziny. Jeżeli mieszkasz z partnerem lub partnerką, jedno z was składa wspólny wniosek. Uwzględnij mieszkające z wami dzieci poniżej 18 lat. Formularz przewiduje też zgłoszenie opieki naprzemiennej oraz wyjaśnienie, od kiedy i dlaczego partnerzy mieszkają oddzielnie.

**Pełnoletnie dziecko składa własny wniosek**, nawet gdy nadal mieszka z rodzicami. Jego dochody, majątek i wydatki nie wchodzą do oceny pomocy pozostałych członków rodziny. Podobnie dorośli znajomi lub rodzeństwo dzielące mieszkanie składają odrębne wnioski, jeżeli nie tworzą rodziny w rozumieniu tego świadczenia.

Nie przepisuj automatycznie składu gospodarstwa z wniosku o dodatek mieszkaniowy. W formularzu opisz rzeczywiste relacje i osobno wskaż inne osoby mieszkające pod tym adresem. Od właściwego ustalenia rodziny zależy również to, czyje konta i dokumenty trzeba dołączyć.

## O jakie świadczenia wystąpić najpierw?

To pomoc na sytuację, w której dostępne zasoby nie wystarczają na konieczne utrzymanie. Sprawdź świadczenia odpowiednie do swojej sytuacji:

| Sytuacja | Co sprawdzić przed wnioskiem |
| --- | --- |
| Bezrobocie lub praca w niepełnym wymiarze | Świadczenie dla bezrobotnych z właściwej kasy albo Kela. |
| Choroba uniemożliwiająca pracę | Zasiłek chorobowy (sairauspäiväraha), ewentualnie świadczenia związane z rehabilitacją. |
| Studia | Pomoc studencką (opintotuki), dodatek mieszkaniowy dla studentów (asumislisä), a od 18 lat również kredyt studencki (opintolaina). |
| Utrzymanie dziecka | Odpowiednie świadczenia rodzicielskie, na dziecko i alimentacyjne. |
| Koszty mieszkania | Właściwy dla twojej sytuacji dodatek mieszkaniowy (asumistuki). |

Podaj, o jakie inne świadczenia już wystąpiono i na które decyzje czekasz. Możesz złożyć wniosek o toimeentulotuki, gdy tamta sprawa nadal trwa. Kela może przyznać pomoc jako zaliczkę, a później potrącić ją ze świadczenia należnego za ten sam okres. Dotyczy to także świadczeń zagranicznych.

## Czy trzeba zarejestrować się do szukania pracy?

Od **1 lutego 2026 roku** obowiązki związane z ubieganiem się o inne świadczenia i szukaniem pełnej pracy są surowsze. Obowiązek rejestracji zależy także od wieku. Jeżeli jesteś osobą zdolną do pracy, nie pracujesz albo pracujesz mniej niż 30 godzin tygodniowo i nie obejmuje cię wyjątek, zarejestruj się w gminnych służbach zatrudnienia jako osoba szukająca pracy w pełnym wymiarze. Możesz rozpocząć przez sekcję e-usług na [Työmarkkinatori](https://tyomarkkinatori.fi/en/personal-customers). Utrzymuj aktywną rejestrację i wykonuj ustalenia ze służbami zatrudnienia.

Wyjątki obejmują między innymi:

- pracę najemną przez co najmniej 30 godzin tygodniowo;
- naukę w pełnym wymiarze finansowaną ze świadczeń pierwszeństwa dla studentów, takich jak pomoc studencka i kredyt;
- niezdolność do pracy połączoną z pobieraniem wskazanego świadczenia, np. zasiłku chorobowego lub renty z tytułu niezdolności do pracy;
- pobieranie emerytury z tytułu wieku lub wcześniejszej emerytury;
- opiekę w domu nad dzieckiem poniżej 3 lat wraz z zasiłkiem na tę opiekę (kotihoidon tuki).

Lista jest dłuższa. Sam status studenta lub informacja o chorobie nie rozstrzyga sprawy — wyjaśnij Kela swoją sytuację i podstawę wyjątku.

Jeżeli Kela wezwie cię do rejestracji albo wystąpienia o należne świadczenie, zareaguj w ciągu miesiąca od wezwania Kela. Niedopełnienie obowiązku może spowodować obniżenie twojej **podstawowej kwoty uwzględnianej w pomocy (perusosa) o 50%**. Przed obniżeniem możesz przedstawić wyjaśnienia; Kela musi ocenić jego zasadność i zabezpieczenie godnego utrzymania. Obniżenie dotyczy kwoty konkretnej osoby, a nie podstawowych kwot całej rodziny. Nie obejmuje kwot dzieci poniżej 18 lat.

## Jak wykazać dochody i majątek?

Przygotuj informacje o dochodach netto, czyli po podatkach i potrąceniach, oraz datach wypłat. Uwzględnij dochody z Finlandii i zagranicy. Przy polskim dochodzie dołącz np. decyzję, potwierdzenie wypłaty albo zaświadczenie płatnika pokazujące kwotę netto i termin płatności.

Wskaż oszczędności, gotówkę, inwestycje, kryptowaluty i inne posiadane składniki majątku zgodnie z pytaniami formularza. Nie ograniczaj informacji do pieniędzy na koncie, na które ma wpłynąć pomoc. Jeśli deklarujesz brak dochodów, wyjaśnij, z czego dotychczas opłacasz utrzymanie.

Formularz TO 1e nie wymaga ponownego wpisywania świadczeń już otrzymywanych z Kela. Nie oznacza to pominięcia innych świadczeń, zagranicznych wypłat ani informacji o wnioskach oczekujących na decyzję.

## Jakie wyciągi z kont przygotować?

Do pierwszego wniosku dołącz **wyciągi za ostatnie dwa miesiące ze wszystkich kont bankowych** twoich i pozostałych osób objętych wspólną decyzją. Dotyczy to kont w Finlandii, w Polsce i innych krajach, również rachunków oszczędnościowych.

Wyciąg wystawiony przez bank musi pokazywać:

- numer rachunku i nazwę właściciela;
- saldo początkowe i końcowe;
- przeznaczenie rachunku;
- pełną listę transakcji;
- okres, którego dotyczy.

Najwygodniej pobrać bankowy PDF. Możesz też przesłać czytelne zdjęcia lub skany rzeczywistego wyciągu, ale muszą obejmować **wszystkie strony**. Zrzut ekranu z listą operacji w aplikacji i wydruk z bankomatu nie zastępują wyciągu.

Jeżeli rodzina ma konta do gier hazardowych, dołącz również ich zestawienia za dwa poprzednie miesiące: z właścicielem konta, saldem oraz miesięcznym zyskiem lub stratą netto. Tego wymaga lista załączników TO 1e.

Przed wysłaniem porównaj listę zgłoszonych kont z plikami. Sprawdź, czy dla każdego rachunku są oba miesiące i końcowe strony. Brak właściwych wyciągów może doprowadzić do odmowy.

## Jak udokumentować mieszkanie i wydatki?

Przy wynajmie przygotuj kopię umowy, informację o aktualnym czynszu i opłatach, jeśli nie wynikają z umowy, oraz polisę ubezpieczenia mieszkania. Nie trzeba ponownie przesyłać dokumentów już przekazanych Kela. Jeżeli Kela otrzymuje dane najmu elektronicznie od wynajmującego, nie wymaga od ciebie umowy ani odrębnego potwierdzenia wysokości czynszu.

Dołącz rachunki za wydatki, które mogą podlegać uwzględnieniu, np. prąd, ubezpieczenie mieszkania i publiczną opiekę zdrowotną. Liczy się **pierwotny termin płatności w okresie objętym wnioskiem**. Późniejszy monit nie przenosi wydatku do nowego miesiąca, a opłaty za zwłokę i windykację nie są pokrywane.

Nie musisz załączać paragonów za zwykłe zakupy żywności ani rachunku telefonicznego: te wydatki należą do perusosa. Wysyłaj czytelne kopie, zachowując oryginały.

Stosownie do sytuacji potrzebne mogą być też dokumenty alimentów, opieki nad dzieckiem, egzekucji, spadku lub działalności gospodarczej. Wybierz te, które dotyczą twojej rodziny.

## Jak wysłać pierwszy wniosek?

Wskaż okres, na który prosisz o pomoc. Przy jednym miesiącu wpisz jego pierwszy i ostatni dzień. Kela zwykle przyznaje pomoc od początku miesiąca wpływu wniosku albo od początku kolejnego miesiąca.

**Przez internet:** otwórz [OmaKela](https://oma.kela.fi/?lg=en), złóż wniosek i dołącz dokumenty. Usługa działa po fińsku i szwedzku; w szwedzkiej wersji nazywa się MittFPA. Przy dosyłaniu załączników wybierasz „Lähetä liite”, a następnie sprawę „Perustoimeentulotuki”.

**Na papierze:** pobierz [angielski formularz TO 1e](https://www.kela.fi/benefit-forms/TO1e.pdf) na urządzenie, wypełnij, wydrukuj i podpisz. Wyślij go z załącznikami na adres **Kela, PL 10, 00056 KELA** albo przekaż w punkcie obsługi Kela.

**Ustnie:** jeżeli nie możesz skorzystać ani z OmaKela, ani z formularza, skontaktuj się telefonicznie lub odwiedź punkt Kela w sprawie wniosku ustnego.

Jeśli później dosyłasz dokumenty pocztą, dołącz formularz przewodni TO 3e. Bez niego wpisz na każdym dokumencie swój numer osobisty i informację, że dotyczy toimeentulotuki.

## Co sprawdzić po złożeniu?

Zaglądaj do OmaKela i czytaj korespondencję. Kela rozpatruje wniosek w ciągu **7 dni roboczych, od poniedziałku do piątku, od otrzymania wniosku i wszystkich potrzebnych załączników**. Po wezwaniu o uzupełnienie dokumentów liczy ten termin od otrzymania brakujących dokumentów. Ich niedostarczenie może spowodować odmowę.

Przeczytaj całą decyzję, także odmowną: podstawę rozstrzygnięcia, uwzględnione wydatki, przyznaną kwotę i termin wypłaty. Decyzja jest po fińsku lub szwedzku. Jeśli pominięto rachunek albo widzisz oczywisty błąd, wskaż go Kela w wiadomości, telefonicznie lub w punkcie obsługi. Przy kwestionowaniu rozstrzygnięcia sprawdź pouczenie dołączone do decyzji.

## Co zrobić, gdy brakuje jedzenia lub leków?

Jeśli niemal skończyło się jedzenie albo potrzebne leki i nie masz pieniędzy na ich zakup, zgłoś pilną potrzebę. W miarę możliwości najpierw wyślij wniosek z dokumentami, a potem zadzwoń do Kela lub odwiedź punkt obsługi.

Anglojęzyczna infolinia dla tych spraw to **020 634 2550**, zwykle w dni robocze **9–16 czasu fińskiego**. Połączenie i oczekiwanie są płatne według taryfy operatora.

Kela oceni pilność. Jeśli ją potwierdzi, decyzja dotycząca pilnej pomocy zapadnie tego samego albo następnego dnia roboczego; zwykle pomoc ma formę bonu. Pozostała część wniosku jest rozpatrywana w zwykłym terminie.

## Źródła i dalsze informacje

- [Kela — wniosek o podstawową pomoc na utrzymanie](https://www.kela.fi/social-assistance-how-to-apply)
- [Kela — wyciągi z kont przy pierwszym wniosku](https://www.kela.fi/social-assistance-bank-statements)
- [Kela — świadczenia, o które trzeba wystąpić najpierw](https://www.kela.fi/social-assistance-primary-benefits)
- [Kela — rodzina i warunki uzyskania pomocy](https://www.kela.fi/social-assistance-can-you-get-it)
- [Kela — obowiązki, wyjątki i obniżenie podstawowej kwoty](https://www.kela.fi/social-assistance-basic-amount)
- [Miasto Helsinki — obowiązki po zmianach z lutego 2026 roku](https://www.hel.fi/en/news/going-forward-recipients-of-social-assistance-who-are-of-working-age-and-able-to-work-will-have-to)
- [Kela — formularz pierwszego wniosku TO 1e](https://www.kela.fi/benefit-forms/TO1e.pdf)
- [Kela — rachunki i potwierdzenia wydatków](https://www.kela.fi/social-assistance-bills)
- [Kela — pozostałe dokumenty do wniosku](https://www.kela.fi/social-assistance-supporting-documents)
- [Kela — czas rozpatrywania i pilna sytuacja](https://www.kela.fi/social-assistance-processing-times)
- [Kela — decyzja i wypłata pomocy](https://www.kela.fi/social-assistance-decision-and-payment)
- [Kela — anglojęzyczna pomoc telefoniczna](https://www.kela.fi/call-kela)