Jak zarejestrować bezrobocie i ubiegać się o yleistuki w Finlandii?

Najpóźniej pierwszego dnia bezrobocia zarejestruj się jako osoba poszukująca pracy, a następnie złóż osobny wniosek o świadczenie. W Finlandii kontynentalnej ogólne wsparcie dla bezrobotnych (yleistuki) wypłaca instytucja świadczeń społecznych Kela. Od 1 maja 2026 r. zastąpiło ono zasiłek podstawowy (peruspäiväraha) i wsparcie rynku pracy (työmarkkinatuki). Jeśli przysługuje ci zasiłek zależny od zarobków, właściwa jest kasa bezrobocia.

Zarejestruj poszukiwanie pracy we właściwej gminie

W kontynentalnej Finlandii rejestracja odbywa się w służbach zatrudnienia właściwych dla twojej gminy (työllisyyspalvelut). Możesz zgłosić się przed końcem zatrudnienia, gdy znasz datę jego zakończenia. Nie czekaj na decyzję Keli: co do zasady świadczenie może przysługiwać najwcześniej od dnia rejestracji.

1. Wejdź do Asiointi na portalu Työmarkkinatori, znanym też jako Job Market Finland, i rozpocznij rejestrację osoby poszukującej pracy.
2. Jako obywatel Polski możesz korzystać ze ścieżki dla obywateli UE. Do identyfikacji służą dane bankowe, certyfikat mobilny (mobiilivarmenne) lub obsługiwany dokument tożsamości z chipem.
3. Jeśli nie możesz zalogować się tymi metodami, zgłoś się do punktu służb zatrudnienia. Dane właściwego urzędu znajdziesz w regionalnej części portalu — Aluesivut.
4. Po rejestracji sprawdzaj zadania, prośby o wyjaśnienia i terminy w Asiointi. Uzgodnij z doradcą dalszy kontakt.

Jeżeli zgłoszenie uniemożliwiła awaria portalu, skontaktuj się z właściwym urzędem i wskaż czas próby rejestracji. Oficjalna instrukcja przewiduje możliwość późniejszego poprawienia spraw niezrealizowanych z powodu awarii.

Kela czy kasa bezrobocia?

Kasa bezrobocia (työttömyyskassa) wypłaca swoim uprawnionym członkom zasiłek zależny od wcześniejszych zarobków (ansiopäiväraha). Potrzebne są aktywne poszukiwanie pełnego etatu oraz spełnienie w okresie członkostwa warunku pracy (työssäoloehto), obejmującego zasadniczo 12 miesięcy kwalifikującego zatrudnienia.

Samo zapisanie się do kasy po utracie pracy nie oznacza spełnienia tego warunku. Miesiące zalicza się według wynagrodzeń i odpowiednich zasad; nie chodzi o dowolne 12 miesięcy pobytu w Finlandii. Jeżeli należysz do kasy, najpierw poproś ją o ocenę prawa do ansiopäiväraha i złóż wniosek według jej instrukcji.

Yleistuki jest przeznaczone zasadniczo dla bezrobotnych w wieku 18–64 lat, mieszkających stale w Finlandii, zarejestrowanych jako poszukujący pracy, którym nie przysługuje ansiopäiväraha albo którzy wyczerpali okres jego wypłaty.

Co ma znaczenie po przyjeździe z Polski?

Obywatelstwo UE pozwala skorzystać z odpowiedniej ścieżki rejestracji, ale samo nie przesądza o wypłacie yleistuki. Kela sprawdza prawo do świadczeń na podstawie zamieszkania. Jeżeli składasz pierwszy wniosek po przeprowadzce i nie oceniono jeszcze twojego prawa do świadczeń, zgłoś również przyjazd do Finlandii — przez OmaKela albo formularz Y 77.

Do uwzględnienia pracy w Polsce może być potrzebny dokument PD U1 potwierdzający okresy pracy i ubezpieczenia od bezrobocia. Poproś o niego polską instytucję właściwą dla bezrobocia. Co do zasady po pracy zagranicznej wymagane są przynajmniej cztery tygodnie pracy w Finlandii zaliczanej do työssäoloehto. Istnieją wyjątki, między innymi gdy podczas pracy za granicą Finlandia pozostała twoim państwem zamieszkania. Przedstaw całą historię Keli lub kasie.

Jeśli przyjeżdżasz szukać pracy z zachowaniem polskiego zasiłku, chodzi o osobną procedurę z dokumentem PD U2. Uzgadniasz ją z polską instytucją przed wyjazdem; nie pobierasz równocześnie zasiłku dla bezrobotnych z Finlandii.

Dlaczego wypłata może zacząć się później?

Zwykły okres bez wypłaty na początku bezrobocia (omavastuuaika) obejmuje siedem dni roboczych. Nie jest sankcją za zachowanie osoby bezrobotnej. Z kolei karenssi to czasowe pozbawienie świadczenia za naruszenie określonych obowiązków; zasady opisujemy niżej.

Osobnym warunkiem jest okres oczekiwania (odotusaika): bez wykształcenia zawodowego lub ukończonych studiów może wynosić 21 tygodni. Polskie liceum ogólnokształcące nie zastępuje kwalifikacji zawodowych. Jeśli masz dyplom zawodowy lub wyższy z Polski, dołącz dokument potwierdzający kwalifikację i zakres nauki oraz tłumaczenie na fiński, szwedzki albo angielski.

Wcześniejsze kwalifikujące okresy mogą skrócić oczekiwanie. Przy bezpośrednim przejściu po wyczerpaniu ansiopäiväraha nie obowiązuje ani nowe siedem dni omavastuuaika, ani 21-tygodniowe odotusaika.

Początek wypłaty może też przesunąć ekwiwalent za niewykorzystany urlop otrzymany przy zakończeniu zatrudnienia. Okres rozliczenia tego ekwiwalentu i omavastuuaika nie biegną jednocześnie. Dlatego datę wypłaty ustalaj na podstawie własnej decyzji.

Złóż wniosek i raportuj dni bezrobocia

Wniosek o yleistuki złóż przez OmaKela. Przygotuj fiński numer osobowy (henkilötunnus), rachunek bankowy i wymagane załączniki. Rejestracja w służbach zatrudnienia oraz przekazanie im dokumentów nie zastępują wniosku o pieniądze.

Jeżeli korzystasz z papieru, wypełnij i podpisz formularz Yleistuki työttömyyden perusteella — YE 1. Wyślij go z załącznikami na adres: Kela, PL 10, 00056 KELA.

O yleistuki można ubiegać się do trzech miesięcy wstecz. W pierwszym wniosku uwzględnij dni od początku bezrobocia. Po jego złożeniu przekaż oświadczenie o okresie bezrobocia (työttömyysajan ilmoitus) za pierwszy dwutygodniowy okres wskazany do rozliczenia. Kolejne składaj co cztery tygodnie. Podawaj również przepracowane dni i godziny.

Trzymiesięczny termin wniosku nie zastępuje terminowej rejestracji jako osoba poszukująca pracy. Sprawdzaj oba kanały: w Asiointi załatwiasz status i obowiązki wobec służb zatrudnienia, a w OmaKela — świadczenie i jego rozliczenie.

Ile wynosi yleistuki i jakie dochody je zmniejszają?

Pełne yleistuki wynosi 37,21 € dziennie, czyli średnio około 800 € miesięcznie. Twoja wypłata może być niższa, jeżeli osiągasz dochody uwzględniane przy obliczaniu wsparcia.

Świadczenie jest opodatkowane i naliczane za pięć dni tygodnia. Dochody inne niż pensja, na przykład kapitałowe, mają próg 311 € miesięcznie: od świadczenia odejmuje się połowę nadwyżki. Ten próg nie dotyczy wynagrodzenia za pracę. Zarobki współmałżonka lub partnera nie pomniejszają yleistuki.

Zgłaszaj także pracę dorywczą lub część etatu. Jeśli mieszkasz z rodzicami i nie masz spełnionego warunku pracy, ich dochody mogą wpłynąć na kwotę. Podaj wszystkie dochody wskazane we wniosku.

Utrzymuj rejestrację i pilnuj obowiązków

Zasadniczo musisz szukać pracy w pełnym wymiarze i wykonywać zadania zapisane w planie zatrudnienia (työllistymissuunnitelma). Utwórz i opublikuj profil osoby poszukującej pracy, odpowiadaj na wezwania, uczestnicz w spotkaniach i zgłaszaj wykonanie zadań w terminie. Powiadamiaj urząd o rozpoczęciu pracy, studiów lub działalności. Dokumenty potwierdzające poszukiwanie pracy przechowuj przez rok.

Jeżeli masz mniej niż 25 lat i nie masz wykształcenia dającego kwalifikacje zawodowe, dotyczą cię również obowiązki związane z ubieganiem się o przyjęcie do szkoły. Ustal je z doradcą; sam wniosek o yleistuki ich nie zastępuje.

Za pierwsze nieusprawiedliwione naruszenie obowiązków związanych z poszukiwaniem pracy lub udziałem w usługach może grozić siedem dni karenssi. Kolejne naruszenie w ciągu 12 miesięcy może odebrać świadczenie do spełnienia sześciotygodniowego obowiązku aktywności (työssäolovelvoite), na przykład odpowiedniej pracy lub kwalifikującego udziału w usługach. Samo odczekanie sześciu tygodni nie wystarcza. Rezygnacja z pracy lub jej odmowa mogą mieć inne sankcje.

Jeżeli choroba lub inna przeszkoda uniemożliwia spotkanie, zgłoś ją urzędowi. Uznanie przyczyny za usprawiedliwioną może zapobiec sankcji; nie pomijaj wezwania bez wyjaśnienia.

Co zrobić po odmowie albo błędnym obliczeniu?

Przeczytaj uzasadnienie oraz pouczenie do decyzji. Gdy nie zgadzasz się z decyzją Keli, złóż odwołanie przez OmaKela, na formularzu VAL1 albo w piśmie. Wskaż decyzję, żądaną zmianę, uzasadnienie oraz swoje dane i adres do doręczeń. Dołącz dokumenty, które potwierdzają twój argument.

Kela podaje termin 37 dni od wysłania decyzji pocztą lub elektronicznie. Sprawdź dokładną datę w pouczeniu i dopilnuj dostarczenia odwołania. Kela może poprawić własną decyzję; jeśli nie uwzględni żądania w całości, przekazuje sprawę właściwemu organowi odwoławczemu. Przy decyzji kasy korzystaj z pouczenia tej kasy.

Jak wygląda procedura na Wyspach Alandzkich?

Na Alandach o ogólne wsparcie dla bezrobotnych (allmänt stöd) występujesz do Alandzkiego Urzędu ds. Rynku Pracy i Spraw Studenckich (Ålands arbetsmarknads- och studieservicemyndighet, AMS). Kela przypomina, że mieszkańcy Alandów powinni kierować ten wniosek właśnie do AMS.

Najpierw zarejestruj poszukiwanie pracy przez Työmarkkinatori/Jobbmarknaden zgodnie z instrukcją AMS. Jeżeli należysz do kasy i spełniasz warunki ansiopäiväraha, wniosek trafia do kasy. W pozostałych sytuacjach, w tym po wyczerpaniu okresu zasiłku zależnego od zarobków, sprawę allmänt stöd prowadzi AMS.

Korzystaj z miejscowej instrukcji AMS dotyczącej allmänt stöd. Utrzymuj aktywne poszukiwanie pracy i raportuj bezrobocie w trybie i terminach wskazanych przez AMS. Terminu odwołania od decyzji Keli nie przenoś na decyzję AMS; zastosuj dołączone do niej pouczenie.

Źródła i dalsze informacje

• Kela — yleistuki: warunki, kwota i wniosek
• Työmarkkinatori — rejestracja osoby poszukującej pracy
• TYJ — warunki zasiłku z kasy bezrobocia
• Kela — bezrobocie po przyjeździe i okresy pracy za granicą
• Kela — instrukcja dla osób, które przyjechały z zagranicy
• Työmarkkinatori — prawa i obowiązki osoby bezrobotnej
• Työmarkkinatori — sankcje karenssi
• Kela — odwołanie od decyzji
• Kela/FPA — właściwy urząd dla bezrobotnych na Alandach
• AMS Åland — allmänt stöd
• Työmarkkinatori — Asiointi i postępowanie przy awarii